کانفیگ سرور مجازی یعنی سروری که فقط یک IP و یک رمز است را به چیزی تبدیل کنید که سرویس شما را پایدار اجرا کند. ترتیب این کار اهمیت دارد، چون بعضی قدمها بر فرض انجامشدن قدم قبلی ساخته شدهاند و جابجا کردنشان یعنی دوبارکاری یا قطع دسترسی.

این راهنما ترتیب کامل را از لحظهٔ تحویل سرور تا لحظهای که سرویس روی دامنه بالا است میدهد، و در هر مرحله میگوید چه تصمیمی باید بگیرید.
مرحلهٔ صفر: تصمیمهایی که قبل از اولین دستور گرفته میشوند
سه انتخاب، کل مسیر بعدی را تعیین میکنند:
- سیستمعامل. اوبونتو LTS برای بیشتر کاربردها انتخاب بیدردسری است و بیشترین مستندات فارسی و انگلیسی را دارد. اگر قرار است سیپنل نصب کنید، باید AlmaLinux یا Rocky بگیرید.
- با پنل یا بدون پنل. پنل کار را آسان میکند و در عوض رم و پردازنده مصرف میکند و در مورد سیپنل هزینهٔ لایسنس دارد.
- لوکیشن. این تصمیم بعد از تحویل سرور قابل تغییر نیست و تأخیر کاربران شما را تعیین میکند. اگر مخاطب داخل ایران است، سرور داخل کشور؛ اگر سرویس شما باید به یک API خارجی وصل شود، سرور نزدیک به آن مقصد.

۱. اتصال و شناخت سرور
با SSH وارد شوید و پیش از هر تغییری یک عکس ذهنی از وضعیت اولیه بردارید: نسخهٔ سیستمعامل، مقدار رم و دیسک، و اینکه چه سرویسهایی از قبل در حال اجرا هستند. این مبنا باعث میشود بعداً بفهمید چه چیزی را خودتان عوض کردهاید.
۲. بهروزرسانی، نام سرور و زمان
بستهها را بهروز کنید، hostname را به یک نام معنادار تنظیم کنید و منطقهٔ زمانی را درست بگذارید.
منطقهٔ زمانی را جدی بگیرید: تمام لاگهای بعدی با همین ساعت ثبت میشوند. اگر سرور روی UTC بماند و شما ساعت تهران فکر کنید، در اولین عیبیابی سهساعتونیم سرگردان میشوید. تصمیم بگیرید همهچیز UTC بماند یا همهچیز محلی باشد، ولی ترکیبش نکنید.
۳. امنیت پایه
این مرحله قبل از نصب هر سرویسی انجام میشود، چون سرور از همان دقایق اول اسکن میشود. حداقل کار: کاربر غیر root با sudo، ورود با کلید SSH، بستن ورود با رمز، و فایروال با فقط پورتهای لازم.
قاعدهٔ طلایی این مرحله: پیش از ریاستارت سرویس SSH یا فعال کردن فایروال، نشست فعلی را نبندید و راه ورود از کنسول سرویسدهنده را بدانید. جزئیات هر قدم در امنیت سرور مجازی آمده.
۴. فضای swap
اگر سرور رم کمی دارد، مقدار کمی swap بهعنوان حاشیهٔ امنیت جلوی کشته شدن ناگهانی سرویسها را میگیرد. اما swap جانشین رم نیست: چون روی دیسک است، سروری که مداوم از آن استفاده میکند کند میشود. اگر swap همیشه پر است، مسئله کمبود رم است نه کمبود swap.
۵. نصب سرویسهای اصلی
اینجا بسته به کاربرد مسیر جدا میشود:
| کاربرد | چه چیزی نصب میشود | نکتهٔ کانفیگ |
|---|---|---|
| سایت PHP یا وردپرس | Nginx یا Apache، PHP-FPM، MariaDB | تعداد ورکرهای PHP را به رم ببندید، نه به پیشفرض |
| اپلیکیشن Node یا پایتون | زمان اجرا، مدیر پراسس، Nginx بهعنوان Reverse Proxy | برنامه را روی پورت داخلی اجرا کنید و فقط Nginx را بیرون بگذارید |
| چند سرویس جدا | Docker و Docker Compose | دیتا را در volume بگذارید، نه داخل کانتینر |
| روتر یا شبکه | RouterOS در قالب CHR | مسیر جداگانه دارد؛ سیستمعامل عوض میشود |

یک تصمیم مشترک در هر چهار حالت: سرویس را طوری اجرا کنید که با ریاستارت سرور خودش بالا بیاید. سرویسی که فقط دستی اجرا شده، در اولین ریبوت ناخواسته از دست میرود.
۶. دامنه و SSL
ترتیب درست: اول پیکربندی سرویس برای نام دامنه، بعد ساخت رکورد A، بعد انتظار تا پاسخ درست DNS، و در آخر گرفتن گواهی. گرفتن گواهی پیش از درست شدن DNS تقریباً همیشه شکست میخورد. روش اتصال در اتصال دامنه به سرور مجازی توضیح داده شده.
۷. بکاپ، قبل از اینکه لازم شود
بکاپ را در همان روز کانفیگ تنظیم کنید، نه بعد از اولین حادثه. دو چیز باید پشتیبانگیری شوند: دادهها و خودِ تنظیمات. دومی را معمولاً فراموش میکنند و نتیجهاش این است که بازیابی داده ساده است ولی بازسازی کانفیگ یک روز کار میبرد.
نسخه را بیرون از همان سرور نگه دارید و یک بار بازیابی را تست کنید.
۸. پایش و مبنای عملکرد
پیش از اینکه ترافیک واقعی بیاید، وضعیت عادی سرور را ثبت کنید: لود معمول، مصرف رم و فضای آزاد. بدون این مبنا، در اولین کندی نمیدانید عدد فعلی غیرعادی است یا همیشه همین بوده. روش خواندن این اعداد در علت کند بودن سرور مجازی آمده.
قدم بعدی، هشدار خودکار است تا پر شدن دیسک یا قطع سرویس را از کاربر نشنوید.

اشتباهات رایج در کانفیگ اولیه
- نصب سرویسها پیش از امنیت پایه. سروری که چند روز با ورود رمزی باز بوده، ممکن است پیش از راهافتادن سایت آلوده شده باشد.
- باز گذاشتن پورت دیتابیس روی اینترنت. برنامهٔ روی همان سرور از localhost وصل میشود؛ باز بودن ۳۳۰۶ دلیلی ندارد.
- اجرای همهچیز با کاربر root. کار میکند، تا روزی که یک دستور اشتباه اجرا شود.
- تنظیمات پیشفرض برای رم سرور. پیشفرضهای MySQL و PHP-FPM برای سرور شما نوشته نشدهاند؛ روی سرور کمرم باعث OOM و روی سرور پررم باعث هدر رفتن ظرفیت میشوند.
- نداشتن مستند از تغییرات. سه ماه بعد یادتان نمیآید چرا یک تنظیم را عوض کردهاید. یک فایل متنی ساده کافی است.
ترتیب در یک نگاه
اتصال و شناخت سرور، بهروزرسانی و زمان، امنیت پایه، swap در صورت نیاز، نصب سرویسها، دامنه و SSL، بکاپ، پایش. هر قدمی که جابجا شود، یا دوبارکاری میآورد یا ریسک.
اگر هنوز سرور انتخاب نکردهاید و مطمئن نیستید چه منابعی لازم دارید، سرور مجازی چیست تصویر پایه را میدهد و خرید سرور مجازی نقطهٔ شروع عملی است.
